Kengetallen Bereikbaarheid

Het verbeteren van de bereikbaarheid is voor transportprojecten, zoals wegen en vaarwegen, een belangrijke projectbaat. Deze baat bestaat uit reistijdwinst en een verandering in de betrouwbaarheid van die reistijd en wordt gemonetariseerd in de maatschappelijke kosten-batenanalyses (MKBA's).

Een ingreep in het (vaar)wegennetwerk heeft effect op de reistijd van mensen en goederen en op de betrouwbaarheid van die reistijd. Zo kan een extra rijstrook of een andere inrichting van de weg, zorgen voor een vermindering van files. Een nieuwe sluis of een nieuw sluissysteem kan bijvoorbeeld voor een verbetering in de betrouwbaarheid van de reistijd zorgen. Deze effecten op bereikbaarheid worden in een MKBA gewaardeerd door de verandering in de reistijd te vermenigvuldigen met het aantal verwachte verplaatsingen van voertuigen. Met behulp van bezettingsgraden per voertuig en het motief van de reiziger, wordt de reistijdverandering in geldtermen uitgedrukt. Voor de waardering van reistijden zijn kengetallen beschikbaar voor:

  • Tijdwaardering: de Value of Time (VoT)
  • Waardering van betrouwbaarheid: de Value of Reliability (VoR)

De waarden zijn gebaseerd op een intensief onderzoek in opdracht van het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid in 2013. De waarden in de toekomst noemen we prognosewaarden. Dit zijn de waarden die gebruikt kunnen worden in MKBA's. Deze prognosewaarden zijn tot stand gekomen door het toepassen van de nieuwste WLO-scenario's van het CPB en PBL. Vanaf mei 2017 is het daarnaast ook mogelijk om projectspecifieke betrouwbaarheidsbaten te modelleren in wegenprojecten, hierop wordt dan de VoR toegepast uit ditzelfde rapport.

Hieronder staan de meest gebruikte Values of Time.

De Value of Time in het wegverkeer De waarden* zijn per persoon, per motief, en in prijspeil 2010, met een doorkijk tot 2050
Laag20102020203020402050
Vracht45,1646,5449,6653,4457,27
Woonwerk9,259,5310,1710,9511,73
Zakelijk28,4929,3631,3333,7136,13
Overig7,507,738,258,889,51
Hoog20102020203020402050
Vracht45,1647,3252,0658,4164,54
Woonwerk9,259,6910,6611,9613,22
Zakelijk28,4929,8532,8436,8540,71
Overig7,507,868,659,7010,72
De maatschappelijke waarde van kortere en betrouwbaardere reistijden. Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM), 2013. *De opsteller van de MKBA is zelf verantwoordelijk voor de juiste toepassing van kengetallen. Check het bronbestand voor de details. Brontabel als csv (375 bytes)

In bovenstaande tabel staan de prognosewaarden voor de reistijdwaardering op de weg. In het achtergrondrapport over de waarde van kortere en betrouwbaardere reistijden is een gemiddelde motiefverdeling en bezettingsgraad te vinden. Het is bij grotere studies echter van belang dat dit preciezer en actueler wordt gemodelleerd.

De Value of Time van treinreizigers De waarden* zijn per persoon, per motief en in prijspeil 2010, met een doorkijk tot 2050.
Laag20102020203020402050
Woonwerk11,5011,8512,6513,5714,61
Zakelijk20,0120,6122,0123,6125,41
Overig7,007,217,708,268,89
Gemiddeld*9,299,5710,2210,9711,80
Hoog20102020203020402050
Woonwerk11,5012,0813,2314,8416,45
Zakelijk20,0121,0123,0125,8128,61
Overig7,007,358,059,0310,01
Gemiddeld*9,299,7610,6911,9913,29
De maatschappelijke waarde van kortere en betrouwbaardere reistijden. Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM), 2013. *De opsteller van de MKBA is zelf verantwoordelijk voor de juiste toepassing van kengetallen. Check het bronbestand voor de details. Brontabel als csv (376 bytes)
De Value of Time van reizigers in de bus, tram en metro De waarden* zijn per persoon, per motief, in prijspeil 2010. Met een doorkijk tot 2050.
Laag20102020203020402050
Woonwerk7,757,988,539,159,84
Zakelijk19,5120,1021,4623,0224,78
Overig6,006,186,607,087,62
Gemiddeld*6,736,937,407,948,55
Hoog20102020203020402050
Woonwerk7,758,148,9110,0011,08
Zakelijk19,5120,4922,4425,1727,90
Overig6,006,306,907,748,58
Gemiddeld*6,737,077,748,689,63
De maatschappelijke waarde van kortere en betrouwbaardere reistijden. Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM), 2013. *De opsteller van de MKBA is zelf verantwoordelijk voor de juiste toepassing van kengetallen. Check het bronbestand voor de details. Brontabel als csv (361 bytes)

Groeicijfers verkeer en verliestijd

Voor een MKBA van weginfrastructuurprojecten worden de baten gebaseerd op de uitkomsten van het Nederlands Regionaal Model (NRM) voor een bepaald zichtjaar en meestal berekend voor een zichtperiode van 100 jaar. Dit betekent dat de modeluitkomsten voor een bepaald zichtjaar gebruikt moeten worden voor het bepalen van de baten voor de gehele zichtperiode. Hiervoor zijn kengetallen nodig voor de jaarlijkse groei in de zichtperiode vóór en ná het zichtjaar. Deze kengetallen staan en worden toegelicht in de notitie "Groeicijfers verkeer en verliestijd voor MIRT- wegprojecten".

Kengetallen fiets

Voor de waardering van de fiets in een MKBA zijn de kengetallen in het rapport Waarderingskengetallen MKBA fiets uit 2017 bruikbaar.